Dlaczego lodówka nie chłodzi, a zamrażarka mrozi?

Zimno powstaje tylko w jednym miejscu

W większości lodówek z osobną zamrażarką i systemem No Frost pracuje jeden parownik, czyli jeden element, na którym faktycznie robi się zimno. Schowano go za tylną ścianką komory mrożenia, a schłodzone tam powietrze wentylator przetłacza kanałem do chłodziarki. Górna komora nie produkuje własnego chłodu, tylko dostaje go z dołu. Stąd pozorny paradoks. Zamrażarka leży przy samym źródle zimna, więc trzyma swoje minus osiemnaście stopni nawet wtedy, gdy droga do chłodziarki jest zamknięta lodem albo gdy stanął wentylator. Odpada też najczarniejszy scenariusz, bo przy uszkodzonej sprężarce przestałaby mrozić także dolna komora.

Zrób test, który rozdziela dwie różne sytuacje

Najpierw ustal, do której z dwóch grup należy Twoja usterka. W pierwszej zimno w ogóle nie dociera do chłodziarki, w drugiej dociera normalnie, tylko ucieka z komory szybciej, niż urządzenie nadąża je uzupełniać. Rozróżnienie jest ważniejsze, niż się wydaje, bo obie grupy prowadzą do zupełnie innych podzespołów i do innego kosztu naprawy. Bez niego sprawdzasz podzespoły po kolei i łatwo kończysz na wymianie części, która działała poprawnie.

Test zajmuje dwie minuty. Otwórz drzwi zamrażarki i wciśnij palcem wyłącznik drzwiowy w obudowie, żeby urządzenie uznało, że drzwi są zamknięte. Po chwili powinien dać się słyszeć cichy szum wentylatora. Potem przyłóż dłoń albo cienką kartkę papieru do kratki nawiewu na tylnej ściance chłodziarki i sprawdź, czy czujesz ruch powietrza.

Zimno nie dociera do komory

Cisza w zamrażarce i brak nawiewu oznaczają, że powietrze nie przepływa. Winny bywa wentylator, zator lodowy w kanale, zacięta klapka albo czujnik, który nie zgłasza sterownikowi, że chłodziarka potrzebuje zimna. Wszystkie te przyczyny łączy jedno, bo zimno powstaje normalnie, tylko nie ma jak dotrzeć na górę. Dlatego zamrażarka trzyma swoje wartości i przez pierwsze dni nic nie zapowiada awarii. Dopiero rosnąca temperatura w chłodziarce zdradza, że droga powietrza jest zamknięta.

Zimno dociera, ale ucieka

Wyraźny nawiew przy ciepłej komorze prowadzi w inną stronę. Powietrze płynie, tylko ucieka drzwiami albo jest zbyt słabe wobec ciepła w środku, więc sprawdzasz uszczelkę, ilość produktów i miejsce za urządzeniem. Ta grupa przyczyn jest tańsza w usunięciu, bo najczęściej kończy się na wymianie gumy albo na przestawieniu produktów. Zanim jednak zamówisz nową uszczelkę, sprawdź, czy komora nie jest po prostu przeładowana, bo zbita masa produktów blokuje cyrkulację równie skutecznie jak nieszczelne drzwi.

Sprawdzaj od najtańszego do najdroższego

Kolejność ma znaczenie, bo różnica między pierwszym a ostatnim punktem tej listy to zero złotych i kilkaset złotych. Najpierw rzeczy kosztujące wyłącznie czas, czyli ustawienia, rozmieszczenie produktów, uszczelka i czystość skraplacza. Potem pełne rozmrożenie, a na końcu podzespoły wymagające rozebrania obudowy.

Zacznij od ustawień i od zawartości komory

Przypadkowa zmiana temperatury zdarza się częściej, niż ktokolwiek chce przyznać. Pokrętło potrafi przekręcić karton soku wsuwany na górną półkę, a panel dotykowy reaguje na muśnięcie ścierką. Sprawdź, czy chłodziarka ma ustawione około czterech stopni Celsjusza, i wyklucz włączony tryb urlopowy.

Druga rzecz to układ produktów, bo otwory nawiewu muszą być odsłonięte. Wysoki garnek albo ciasno upchane butelki przy tylnej ściance odcinają cyrkulację. Zostaw przy kratce nawiewu kilka centymetrów wolnej przestrzeni i nie dosuwaj do niej niczego na stałe. Sprawdź też półkę położoną najbliżej wylotu, bo to na niej najczęściej ląduje coś, co zasłania strumień powietrza na całej szerokości.

Uszczelka, otwieranie drzwi i miejsce za lodówką

Uszczelnienie drzwi zużywa się latami i rzadko psuje z dnia na dzień, więc łatwo je przeoczyć. Przesuń dłoń wzdłuż zamkniętych drzwi kilka centymetrów od krawędzi, a chłodne pasmo na skórze zdradzi miejsce, w którym guma nie przylega. Skraplacz z tyłu obudowy oddaje ciepło do kuchni, a pokryty kurzem robi to gorzej. Różnicy między komorami sam nie tłumaczy, jednak w upalne dni potrafi przechylić szalę, więc odkurz go miękką szczotką i zostaw urządzeniu trochę luzu od mebli.

Co blokuje przepływ zimnego powietrza?

Zablokowany wentylator to najczęstsza awaria

Kiedy test nawiewu wypadł negatywnie, wentylator jest pierwszym podejrzanym. Silniczek pracuje przez lata w wilgotnym i zimnym otoczeniu, więc zużywa się jego łożysko albo wysiada uzwojenie. Znacznie częściej nie jest jednak uszkodzony, tylko zablokowany narosłym lodem, który dotyka śmigła.

Rozróżnienie decyduje o koszcie. Zalodzone śmigło rusza po rozmrożeniu bez wymiany części, natomiast przepalony silnik trzeba wymienić, a to oznacza demontaż ścianki i pracę pod napięciem, więc należy do serwisanta. Sam rozpoznasz to po zachowaniu urządzenia w kolejnych dniach. Jeśli po pełnym rozmrożeniu nawiew wraca i utrzymuje się przez tydzień, śmigło było tylko zablokowane, a prawdziwym problemem jest układ odszraniania, który pozwolił lodowi urosnąć.

Zator lodowy przy parowniku i awaria odszraniania

Parownik z natury pokrywa się szronem, dlatego każde urządzenie No Frost ma układ odszraniania, czyli grzałkę, czujnik i sterowanie. Gdy któryś z tych elementów zawiedzie, szron rośnie, aż zamieni się w zwartą bryłę lodu. Proces jest powolny i łatwo go przeoczyć, bo między pierwszym nadmiarowym szronem a zatkanym kanałem mijają zwykle tygodnie.

Taki zator odcina przepływ powietrza do chłodziarki i przy okazji blokuje wentylator, a zamrażarka mrozi dalej, bo lód sam w sobie jest zimny. To najczęstsza przyczyna, która wygląda jak awaria wentylatora, a nią nie jest. Ma to praktyczny skutek, bo wentylator wymieniony w urządzeniu z niesprawnym odszranianiem zablokuje się ponownie w ciągu kilku tygodni, więc sprawdzenie grzałki i czujnika jest tu równie ważne jak samo śmigło.

Pomiar grzałki i czujnika wymaga miernika oraz dokumentacji modelu, więc należy do technika. Rezystancja obu elementów różni się między konstrukcjami i bez wartości katalogowej sam wynik pomiaru niczego nie dowodzi. Dochodzi do tego praca przy zdjętej ściance komory, gdzie bardzo łatwo uszkodzić rurki parownika, dlatego nie jest to czynność domowa.

Zatkany odpływ wody

Woda z topniejącego szronu spływa rynienką do tacki nad sprężarką. Zatkany otwór sprawia, że zbiera się na dnie zamrażarki i zamarza, tworząc kolejną warstwę lodu przy kanale. Sygnałem jest woda pod szufladami albo lodowa tafla na dnie komory.

Zacięta klapka i rozregulowany czujnik

Wiele lodówek ma w kanale nawiewnym ruchomą klapkę, nazywaną przepustnicą albo damperem, która dozuje ilość zimnego powietrza wpuszczanego do chłodziarki. Gdy zablokuje ją wilgoć, lód albo zużyty siłownik, zostaje zamknięta. Objaw jest wtedy podręcznikowy, bo wentylator słychać wyraźnie, a przy kratce nawiewu nie czuć nic. Sterownik z kolei nie wie, ile stopni jest w komorze, dopóki nie powie mu tego czujnik. Uszkodzony element zgłasza wartość niższą od rzeczywistej, więc urządzenie uznaje, że chłodziarka jest już dostatecznie zimna. Postaw w niej zwykły termometr i porównaj wskazanie z panelem.

Co oznacza wynik po rozmrożeniu?

Rozmrożenie lodówki to nie naprawa, tylko test. Wyłącz urządzenie z gniazdka, otwórz obie komory i zostaw je na całą dobę, a przy grubym oblodzeniu na dłużej. Bryła przy parowniku topi się wolniej niż szron na ściankach, więc skrócenie tego czasu psuje wynik. Nie krusz lodu ostrymi narzędziami, bo przebicie cienkościennego parownika kończy się ucieczką czynnika chłodniczego. Wynik czytaj według trzech scenariuszy. Kiedy chłodziarka wraca do normy i działa dalej bez zarzutu, przyczyną było chwilowe oblodzenie, na przykład po dłuższym otwarciu drzwi albo po zaniku prądu. Kiedy działa kilka dni, po czym objaw wraca, lód narasta na nowo, a układ odszraniania sam z siebie nie ruszy. Brak jakiejkolwiek poprawy przenosi podejrzenia na wentylator, klapkę albo czujnik.

Drugi scenariusz bywa mylony z sukcesem, bo lodówka przez chwilę chodzi normalnie. Rozmrażanie co kilka tygodni to jednak odkładanie naprawy jednego podzespołu. Każdy taki cykl kosztuje przy tym cały dzień bez lodówki i przeniesienie zapasów w inne miejsce. Warto policzyć, ile razy w roku to robisz, bo przy powtarzalnym objawie jedna wizyta serwisu wychodzi taniej niż kilka straconych dni.

Objawy towarzyszące podpowiadają, gdzie szukać

W połączeniu z drugim sygnałem objaw główny zawęża krąg podejrzanych do jednego albo dwóch elementów. Dlatego przed telefonem do serwisu warto przez dwa albo trzy dni po prostu obserwować urządzenie i zapisywać, co jeszcze się dzieje. Poniższa tabela zbiera najczęstsze pary objawów i pokazuje, w którą stronę prowadzi każda z nich.

Przyczyny rzadkie, ale możliwe

Ubytek czynnika chłodniczego zwykle uderza w obie komory naraz, jednak przy niewielkiej nieszczelności zdarza się, że zamrażarka jeszcze sobie radzi, a chłodziarka już nie. Sygnałem jest sprężarka pracująca niemal bez przerwy i słabnące mrożenie w kolejnych tygodniach. Potwierdzenie wymaga pomiaru ciśnień w układzie, więc w domu pozostaje sama obserwacja. Jeżeli mrożenie słabnie z tygodnia na tydzień mimo drożnego nawiewu i czystego skraplacza, ubytek czynnika wchodzi na listę podejrzanych i sprawa przestaje być domowa.

Awaria modułu daje z kolei objawy pozornie przypadkowe, bo wentylator albo klapka dostają błędne polecenia mimo sprawnych podzespołów. W dużych konstrukcjach side by side z dwoma niezależnymi obiegami chłodziarka ma własny parownik, więc jego awaria naprawdę zatrzymuje chłodzenie samej góry. W obu przypadkach kolejność diagnozy pozostaje ta sama, bo najpierw wyklucza się rzeczy tanie i widoczne. Moduł i drugi parownik są ostatnimi pozycjami na liście właśnie dlatego, że ich sprawdzenie kosztuje najwięcej czasu.

W lodówkach bez No Frost przyczyny są inne

Jeżeli Twoje urządzenie ma parownik w postaci zimnej płyty na tylnej ściance chłodziarki, powyższa logika wygląda inaczej. Nie ma tam wentylatora ani klapki, bo zimno przechodzi do komory wprost przez ściankę. Ciepła chłodziarka oznacza wtedy najczęściej problem z termostatem, przeładowanie albo nieszczelne drzwi.

Kiedy wezwać serwisanta?

Granica jest prosta. Ustawienia, rozmieszczenie produktów, uszczelka, czyszczenie skraplacza i pełne rozmrożenie mieszczą się w zakresie domowym. Wszystko, co wymaga zdjęcia ścianki w zamrażarce albo ingerencji w układ chłodniczy, jest pracą pod napięciem przy elementach łatwych do uszkodzenia. W nowym urządzeniu na gwarancji nie otwieraj obudowy w ogóle.

Co zrobić z jedzeniem, zanim przyjedzie serwis?

Produkty z ciepłej komory przestają być bezpieczne szybciej, niż podpowiada wygląd i zapach. Nabiał, mięso, wędliny i gotowane dania przenieś od razu do zamrażarki albo do lodówki turystycznej z wkładami, ale tylko wtedy, gdy są jeszcze zimne. Zamrożenie produktu, który zdążył się ogrzać, niczego nie cofa, bo chłód zatrzymuje rozwój bakterii, a nie usuwa tego, co już powstało. Granica bezpieczeństwa dla tych produktów liczy się w godzinach, a nie w całych dniach. Jeśli komora zdążyła się ogrzać, a nie wiesz, od kiedy, potraktuj to jako sygnał do wyrzucenia, bo koszt zatrucia jest nieporównywalnie wyższy niż wartość wędliny.

Warzywa, owoce i zamknięte przetwory przeczekają awarię w chłodnym miejscu poza urządzeniem. Z zamrażarki korzystaj normalnie, otwierając ją jednak rzadziej niż zwykle. Każde otwarcie drzwi wpuszcza ciepłe powietrze i skraca czas, przez który mrożonki pozostaną twarde. Pełna zamrażarka trzyma zimno wyraźnie dłużej niż w połowie pusta, więc na czas awarii warto dołożyć do niej wkłady chłodzące albo butelki z wodą.

Jeśli objaw wraca po każdym rozmrożeniu albo nawiewu nie słychać wcale, dalsze próby domowe tylko odsuwają naprawę w czasie. Fix Expert Tomasz Cichończyk naprawia lodówki w Warszawie i okolicach od dwudziestu lat, a na wykonaną naprawę daje dwanaście miesięcy gwarancji. Dojazd i pierwsza diagnoza są bezpłatne do dwudziestu kilometrów od centrum przy zleceniu naprawy, a przy rezygnacji kosztują osiemdziesiąt złotych. Zadzwoń pod numer 574 230 302 i powiedz, co pokazał test nawiewu, bo technik przyjedzie wtedy z właściwą częścią.

Naprawiamy lodówki nie tylko w tej okolicy. Zobacz też: Naprawa lodówek Białołęka.